
Waarom ik als leiderschapsmentor niet alleen kijk naar wie de verrader is, maar vooral naar wat er tussen de bondgenoten gebeurt.
Ik geef het toe... ik ben gefascineerd door het televisieprogramma De Verraders.
Natuurlijk vind ik het spannend om te ontdekken wie liegt, wie de anderen weet te misleiden en wie uiteindelijk ontmaskerd wordt.
Maar eigenlijk boeit mij iets helemaal anders : de dynamiek tussen mensen.
Hoe ze elkaar observeren, inschatten, verkeerd begrijpen en soms zelfs volledig verkeerd beoordelen.
Hoe emoties het overnemen van de ratio.
Hoe mensen elkaar beïnvloeden.
Hoe kleine opmerkingen plots grote gevolgen krijgen.
En hoe iemand die op de eerste dag zelfzeker en evenwichtig overkomt, enkele dagen later een heel andere kant van zichzelf laat zien.
Terwijl ik kijk, betrap ik mezelf erop dat ik voortdurend de link leg met Lumina Spark, de persoonlijkheidsmethodiek waarmee ik in mijn begeleiding werk.
Want wat we in dat kasteel zien, gebeurt eigenlijk elke dag. In onze teams, op de werkvloer en in onze persoonlijke relaties.
Alleen staan er bij ons geen camera's op.
1. Wanneer twee werelden elkaar niet begrijpen
Een van de confrontaties die mij is bijgebleven, is die tussen Faroek en Danira.
Faroek lijkt vanuit een sterk analytische benadering naar het spel te kijken.
Hij observeert, zoekt verklaringen, verzamelt aanwijzingen en probeert vanuit zijn redenering conclusies te trekken.
Danira reageert veel meer vanuit haar gevoel.
Ze toont emoties, spreekt vanuit haar beleving en probeert anderen duidelijk te maken wat de beschuldigingen met haar doen.
Twee verschillende manieren om naar dezelfde situatie te kijken.
En net daar ontstaat de spanning.
Want wat voor de ene een logische analyse is, kan voor de andere aanvoelen als een persoonlijke aanval.
En wat voor de ene een oprechte emotionele reactie is, kan door de andere geïnterpreteerd worden als een manier om de groep te beïnvloeden.
Wie heeft er dan gelijk?
Misschien is dat zelfs niet de belangrijkste vraag.
Wat mij vooral opvalt, is hoe moeilijk het wordt om elkaar nog werkelijk te horen wanneer je elkaars manier van denken en reageren niet begrijpt.
En dat herken ik zo vaak in teams.
De analytische leidinggevende die vindt dat een medewerker te emotioneel reageert.
De medewerker die zijn leidinggevende koud en afstandelijk vindt, terwijl die gewoon probeert om objectief naar de feiten te kijken.
Beiden vertrekken vanuit hun eigen voorkeuren.
Beiden denken misschien dat hun benadering de juiste is.
En ondertussen groeit de afstand.
Lumina Spark leert ons dat ogenschijnlijk tegengestelde eigenschappen naast elkaar kunnen bestaan en dat verschillen niet noodzakelijk een probleem hoeven te zijn.
Tegenpolen hoeven elkaar niet te bestrijden.
Ze kunnen elkaar net versterken, wanneer ze leren begrijpen wat de ander drijft.
2. Wie ben je op dag één? En wie ben je op dag drie?
Nog iets wat mij enorm fascineert: de verandering in gedrag naarmate het spel vordert.
Op de eerste dag zien we mensen die elkaar leren kennen.
Ze zoeken verbinding, proberen hun plaats in de groep te vinden en tonen een bepaalde versie van zichzelf.
Maar dan volgen de slapeloze nachten, de onzekerheid, de achterdocht en de toenemende druk.
En plots zien we ander gedrag.
Iemand die eerst rustig bleef, wordt prikkelbaar.
Iemand die heel sociaal was, trekt zich terug.
Iemand die graag de touwtjes in handen heeft, wordt steeds dominanter.
En iemand die voortdurend harmonie probeert te bewaren, raakt emotioneel uitgeput.
Voor mij is dit een interessante manier om naar de drie persona's binnen Lumina Spark te kijken.
We hebben allemaal verschillende kanten aan onze persoonlijkheid:
- De intrinsieke persona: wie we van nature zijn, onze spontane voorkeuren en natuurlijke gedragsneigingen.
- De dagelijkse persona: hoe we ons gedrag aanpassen aan onze omgeving, onze verantwoordelijkheden en wat een situatie van ons vraagt.
- De overbelaste persona: wat zichtbaar kan worden wanneer we onder druk komen en onze kwaliteiten doorschieten of minder effectief worden ingezet.
Die drie persona's bestaan naast elkaar. En net dat vind ik belangrijk om te beseffen.
Want de persoon die we op dag één leren kennen, is niet noodzakelijk dezelfde persoon die we onder toenemende druk zien reageren.
Niet omdat die eerste versie vals was, maar omdat omstandigheden een invloed hebben op hoe onze persoonlijkheid tot uiting komt.
En hoe vaak maken wij de fout om iemand te beoordelen op basis van één moment, één reactie of één moeilijke dag?
3. Wat als je voortdurend iemand probeert te zijn die je van nature niet bent?
Er zit nog een laag onder die verschillende persona's, want wat gebeurt er wanneer je natuurlijke voorkeuren steeds minder ruimte krijgen? Wanneer je voortdurend gedrag stelt omdat je denkt dat de omgeving dat van jou verwacht?
In De Verraders zie je hoe deelnemers hun gedrag aanpassen aan de groep, aan de verwachtingen en aan de noodzaak om zichzelf te beschermen.
Maar dat voortdurend aanpassen kan energie vragen.
En ook buiten het kasteel gebeurt dat.
Denk aan een leidinggevende die van nature graag verbinding zoekt, maar zichzelf heeft aangeleerd om altijd sterk, daadkrachtig en rationeel over te komen.
Of een ambitieuze professional die graag eerst rustig nadenkt, maar voortdurend het gevoel heeft dat ze snel moet reageren, zichtbaar moet zijn en haar mening moet verdedigen.
Dat gedrag kan perfect aangeleerd zijn. Het kan zelfs een waardevolle professionele kwaliteit worden.
Maar wanneer de afstand tussen onze natuurlijke voorkeuren en ons dagelijkse gedrag groot wordt, kan dat veel energie kosten.
Zeker wanneer we onvoldoende momenten hebben om terug te keren naar wat voor ons natuurlijk aanvoelt.
En dan komt de druk erbovenop.
Misschien wordt de verbindende leidinggevende plots overdreven toegeeflijk.
Of wordt de daadkrachtige collega steeds controlerender.
Niet noodzakelijk omdat die persoon veranderd is, maar omdat een kwaliteit onder druk kan doorschieten.
Soms is wat wij als lastig gedrag ervaren, een kwaliteit die onder druk uit balans raakt.
Dat inzicht alleen al kan veranderen hoe we naar elkaar kijken.
4. Wie wakkert de vuurtjes aan?
Er is nog iets wat mijn aandacht trekt : de manier waarop mensen elkaar beïnvloeden.
Een kleine opmerking.
Een twijfel die uitgesproken wordt.
Een verhaal dat nét iets anders wordt verteld.
En plots ontstaat er onrust in de hele groep.
Sommige mensen wakkeren bewust vuurtjes aan om iets gedaan te krijgen.
Anderen doen dat misschien zonder het zelf te beseffen.
Vanuit angst, onzekerheid, bewijsdrang, frustratie of een sterke overtuiging dat zij het bij het rechte eind hebben.
Bij De Verraders hoort misleiding natuurlijk bij het spel.
Dat maakt het net spannend.
Maar wat mij interesseert, is dat ook tussen de bondgenoten zulke dynamieken kunnen ontstaan.
Mensen trekken conclusies, zoeken bevestiging bij elkaar en versterken elkaars overtuigingen.
Tot iemand plots als onbetrouwbaar wordt gezien, zonder dat iedereen nog precies weet waarop die overtuiging gebaseerd is.
En laat dat nu net iets zijn wat ook binnen teams gebeurt.
Een medewerker die voortdurend twijfels zaait over een beslissing.
Een collega die subtiel anderen probeert mee te krijgen in zijn frustratie.
Of een leidinggevende die onbewust een conflict groter maakt door te snel partij te kiezen.
Dat betekent niet dat achter elk gedrag een verborgen agenda schuilt.
Maar het betekent wel dat we als leidinggevende moeten leren observeren zonder onmiddellijk te oordelen.
Wat zie ik werkelijk gebeuren?
Wat zijn de feiten?
Wat is mijn eigen interpretatie?
En welk effect heeft het gedrag van deze persoon op de rest van de groep?
Want wanneer we enkel reageren op de emotie van het moment, missen we soms de volledige dynamiek die erachter zit.
5. Observeren is niet hetzelfde als begrijpen
Misschien is dit voor mij wel een van de belangrijkste lessen uit het programma.
We denken vaak dat we mensen goed kunnen inschatten.
We observeren hun woorden, hun lichaamstaal, hun reacties en hun gedrag.
En vervolgens trekken we conclusies, maar we vergeten hoe sterk onze eigen persoonlijkheid die interpretatie beïnvloedt.
Wat voor mij logisch is, hoeft dat voor jou niet te zijn.
Wat ik als afstandelijk ervaar, kan voor jou een manier zijn om zorgvuldig na te denken.
Wat ik als dramatisch ervaar, kan voor jou een oprechte uiting van betrokkenheid zijn.
En wat ik als controle ervaar, kan voor jou voortkomen uit een groot verantwoordelijkheidsgevoel.
We kijken allemaal door onze eigen bril. En soms vergeten we dat de ander een totaal andere bril draagt.
Dat is precies waarom ik Lumina Spark zo waardevol vind.
Niet om mensen in hokjes te plaatsen.
Niet om te verklaren dat iemand nu eenmaal zo is.
Maar om inzicht te krijgen in onze natuurlijke voorkeuren, ons dagelijks gedrag en hoe onze kwaliteiten onder druk kunnen veranderen.
En vooral om nieuwsgieriger te worden naar de persoonlijkheid van de ander.
Want een profiel is geen excuus voor gedrag, maar het kan wel een vertrekpunt zijn om gedrag beter te begrijpen en er bewuster mee om te gaan.
6. Begrijpen is niet hetzelfde als aanvaarden
En hier wil ik toch even iets belangrijks benadrukken.
Want ik geloof sterk in de kracht van mensen begrijpen, erkennen en ruimte geven om zichzelf te zijn.
Maar er is een grens.
Iemands gedrag begrijpen betekent niet dat je dat gedrag ook moet aanvaarden.
Dat onderscheid wordt volgens mij nog te vaak vergeten.
Zeker binnen leiderschap.
Wanneer je weet dat iemand vanuit onzekerheid handelt, kan je daar begrip voor hebben.
Wanneer je ontdekt dat een medewerker onder druk heel controlerend wordt, kan je begrijpen waar dat gedrag mogelijk vandaan komt.
En wanneer iemand vanuit frustratie anderen probeert mee te krijgen in zijn verhaal, kan je proberen te achterhalen wat er werkelijk speelt.
Maar dat begrip ontslaat die persoon niet van zijn of haar verantwoordelijkheid.
Want wat als die onzekerheid ervoor zorgt dat anderen voortdurend in twijfel worden getrokken?
Wat als controlegedrag de zelfstandigheid van collega's ondermijnt?
Of wat als iemand telkens opnieuw vuurtjes aanwakkert waardoor een volledig team uit balans raakt?
Dan volstaat begrip alleen niet.
Want intentie en impact zijn twee verschillende dingen.
Iemand kan goede bedoelingen hebben en toch schade veroorzaken.
En iemand kan zich onbegrepen voelen, zonder dat dit een vrijgeleide is om anderen respectloos te behandelen.
Net daar ligt voor mij een belangrijke verantwoordelijkheid van een leidinggevende.
Niet onmiddellijk oordelen, maar wel durven benoemen wat je ziet.
Niet iemand veroordelen om wie die is, maar wel aanspreken op wat die doet.
Niet alleen luisteren naar de individuele medewerker, maar ook bewaken wat het team nodig heeft.
En soms betekent dat ook heel duidelijk grenzen stellen.
Stel je voor dat een medewerker het moeilijk heeft met een bepaalde beslissing en die vervolgens voortdurend in vraag stelt bij collega's.
Je kan als leidinggevende begrip tonen voor de bezorgdheid.
Je kan luisteren naar de argumenten en onderzoeken of er iets moet worden bijgestuurd.
Maar wanneer de medewerker, ondanks duidelijke afspraken, bewust onrust blijft creëren of het gezag van anderen ondermijnt, dan moet je dat gedrag ook durven begrenzen.
Niet vanuit macht.
Niet vanuit frustratie.
Maar vanuit verantwoordelijkheid.
Verantwoordelijkheid voor jezelf, voor die medewerker én voor de andere teamleden.
En dit is voor mij de essentie: Je kan de mens erkennen, zonder elk gedrag goed te keuren.
Sterker nog, ik geloof dat je iemand pas echt ernstig neemt wanneer je niet alleen zijn kwaliteiten erkent, maar hem ook aanspreekt op de verantwoordelijkheid die bij zijn gedrag hoort.
Lumina Spark kan ons helpen om te begrijpen waarom bepaald gedrag ontstaat.
Maar het profiel mag nooit een verklaring worden waarmee we elke vorm van gedrag zomaar verantwoorden.
"Zo ben ik nu eenmaal" kan een begin zijn van zelfinzicht, maar mag geen eindpunt worden van persoonlijke ontwikkeling.
Want leiderschap gaat niet alleen over anderen leren begrijpen.
Het gaat ook over jezelf leren kennen, je eigen gedrag in vraag durven stellen en verantwoordelijkheid nemen voor de impact die je hebt op anderen.
En die verantwoordelijkheid geldt voor iedereen.
Ook voor de leidinggevende zelf.
7. Elkaar kennen is belangrijk. Elkaar erkennen misschien nog veel meer.
Wat als we binnen onze teams wat minder snel zouden oordelen?
Wat als we niet meteen proberen om de ander te veranderen, maar eerst proberen te begrijpen?
Wat als we erkennen dat iemand op een andere manier denkt, voelt of handelt, zonder dat die manier daarom verkeerd is?
Daar zit voor mij een enorme kracht.
Want mensen willen niet alleen begrepen worden.
Ze willen ook erkenning krijgen voor wie ze zijn.
Voor hun kwaliteiten. Hun intenties. Hun manier van bijdragen.
En soms willen ze gewoon voelen dat hun reactie gezien wordt, ook wanneer iemand anders het helemaal anders zou aanpakken.
Maar erkenning betekent niet dat we onze grenzen moeten loslaten.
Het betekent niet dat we moeilijke gesprekken vermijden uit schrik om iemand te kwetsen.
En het betekent al helemaal niet dat de behoeften van één persoon belangrijker worden dan de veiligheid, het vertrouwen of het welzijn van een volledig team.
Erkenning en begrenzing zijn geen tegenpolen. Ze kunnen elkaar net versterken.
Want wanneer we elkaar beter begrijpen, kunnen we ook duidelijker communiceren over wat we van elkaar verwachten.
We kunnen verschillen erkennen én gezamenlijke afspraken maken.
We kunnen begrip tonen én verantwoordelijkheid vragen.
We kunnen menselijkheid combineren met daadkracht.
En laat dat nu precies zijn wat ik onder puur leiderschap versta.
Niet de keuze tussen zacht of sterk, maar de kracht om beide te verbinden.
Echte verbinding ontstaat niet doordat we allemaal hetzelfde zijn.
Ze ontstaat wanneer we elkaar leren begrijpen, erkennen én elkaar verantwoordelijk durven houden voor ons gedrag.
Waarom ik de Verraders meeneem in mijn mentortrajecten
Ik besef natuurlijk dat De Verraders een spel is.
Een spel waarin liegen, misleiden en wantrouwen bewust worden aangemoedigd.
Bovendien zien we als kijker maar een deel van wat er werkelijk gebeurt.
Ik wil dan ook geen persoonlijkheidsprofielen kleven op de deelnemers, noch beweren dat ik hun motieven kan doorgronden via een televisiescherm.
Maar juist doordat mensen in zo'n bijzondere en intense context worden samengebracht, ontstaan er fascinerende situaties om over na te denken.
En voor mij als leiderschapsmentor zijn die bijzonder inspirerend.
Want hoeveel conflicten ontstaan er niet doordat mensen elkaar verkeerd begrijpen?
Hoeveel energie verliezen we doordat we voortdurend proberen te voldoen aan verwachtingen?
Hoeveel kwaliteiten worden niet herkend omdat we vooral het gedrag zien dat onder druk naar boven komt?
En hoeveel problemen zouden we kunnen voorkomen wanneer leidinggevenden leren om niet alleen naar individuele medewerkers te kijken, maar ook naar de dynamieken tussen mensen?
Daarom neem ik deze inzichten mee in mijn trajecten.
Om ambitieuze vrouwen en leidinggevenden te helpen zichzelf beter te begrijpen, bewuster naar anderen te kijken en vanuit die inzichten sterker leiderschap te ontwikkelen.
Met Lumina Spark krijgen we daarbij een waardevol instrument in handen.
Niet om te bepalen wie gelijk heeft, maar om te ontdekken waarom mensen soms zo verschillend reageren en hoe we met die verschillen kunnen omgaan.
En tegelijk om te leren dat persoonlijk leiderschap ook betekent dat we verantwoordelijkheid nemen voor ons eigen gedrag.
Want uiteindelijk draait goed leiderschap voor mij niet alleen om beslissingen nemen, structuur brengen of resultaten behalen.
Het draait ook om mensen zien.
Niet alleen kijken naar wat iemand doet, maar ook proberen te begrijpen wie erachter zit.
Zonder daarbij uit het oog te verliezen wat het gedrag van die persoon teweegbrengt.
En misschien is dat wel de mooiste les die ik uit de Verraders haal.
We hoeven elkaar niet altijd gelijk te geven om elkaar wel te kunnen begrijpen.
En we hoeven niet alles te aanvaarden om elkaar toch te kunnen erkennen.
Leiderschap begint bij jezelf, maar groeit pas echt wanneer je ook anderen leert begrijpen.
Ben jij benieuwd naar jouw Lumina Spark profiel ?
Via deze link krijg je meer info










